Вижагиҳои ташкили синтаксисии воҳидҳои паремиологии забонҳои ӯзбекӣ, тоҷикӣ ва англисӣ дорои ҷузъҳои фитонимӣ бо сохтори ҷумлаи тобеъ, ба мақсади ошкор сохтани хусусиятҳои хос ва универсалии онҳо мавриди таҳлил қарор гирифтааст. Дар асоси таҳлили муқоисавӣ хусусиятҳои универсалӣ ва вижагиҳои этникии ташкили синтаксисии зарбулмасалҳо, ки дар шакли ҷумлаҳои мураккаб сохта шудаанд, муайян карда мешаванд. Муқаррар шудааст, ки дар забонҳои ӯзбекӣ ва тоҷикӣ ҷумлаҳои пайрави шарт, замон ва натиҷа, инчунин шаклҳои замони гузашта афзалият доранд, ки онҳо дар забони англисӣ камтар маъмуланд. Тафовут дар воситаҳои алоқаи синтаксисӣ нишон дода шудааст, ки хусусиятҳои анъанаҳои забоншиносии забонҳои мукоисашавандаро инъикос мекунанд. Натиҷаҳои ба даст омада тасаввуротро дар бораи типологияи моделҳои синтаксисии зарбулмасалҳо васеъ намуда, вобастагии ташкили грамматикии зарбулмасалҳоро бо омилҳои экстралингвистикӣ тасдиқ мекунанд. Маводди тадқиқотро дар забоншиносии муқоисавӣ, лингвомаданиятшиносӣ ва амалияи таълими забонҳои хориҷӣ истифода бурдан мумкин аст.
воҳидҳои паремиологӣ; лингвомаданиятшиносӣ; ҷумлаи мураккаби тобеъ; ҷузъҳои фитонимӣ; синтаксиси муқоисавӣ; таҳлили муқоисавӣ; омилҳои экстралингвистӣ
1. Алиев, А.К. Народные традиции, обычаи и их роль в формировании нового человека/ А.К. Алиев. – Махачкала:Дагкнигоиздат, 1968. – 280 с.
2. Аминов, М. Таҳлили лексикии калима /М. Аминов // Мактаби советӣ. – 1990. – №7. – С. 12-15.
3. Антонова, О.Н. Паремии как средство функциональной модификации англоязычного публицистического дискурса: автореф. дис. ...канд. филол. наук/ О.Н.Антонова. – Москва, 2012. – 24 с.
4. Бафоев, Ф. Ҳалқ мақолларида образлилик / Ф. Бафоев // Ӯзбек тили ва адабиёти. – Тошкент, 2020. – №6. – С.45-49.
5. Бердиалиев, А., Хидиров, Р. Ӯзбек ва тожик лисоний алоқалари/ А. Бердиалиев, Р. Хидиров. – Душанбе: Ирфон, 2011. – 164 с.
6. Виноградов, В.В. Основные вопросы синтаксиса предложения/ В.В. Виноградов.– Москва: Наука, 1975. – 294 с.
7. Гумбольдт, В., фон. Избранные труды по языкознанию /В.фон. Гумбольдт. – Москва: Прогресс, 1984. – 400 с.
8. Дандис, А. О структуре пословицы / А. Дандиc // Паремиологический сборник. – Москва: Наука, 1978. – С.13-34.
9. Дехканова О.К. Синтаксические особенности паремий с фитонимическими компонентами в разноструктурных языках (на материале узбекского, таджикского и английского языков): дис. …канд. филол. наук: 10.02.20 / О.К. Дехканова. – Душанбе, 2022. – 185 с.
10.Калонтаров, Я.И. Мудрость трёх народов / Я.И. Калонтаров. Панду насиҳати се ҳалқ // Уч ҳалқнинг ҳикмати. – Душанбе: Адиб,1989. – 446 с.
11. Кожин, А.Н. О разграничении пословиц и поговорок / А.Н. Кожин. // Уч. зап. МОПИ им. Н.К. Крупской. – Москва: Высшая школа, 1967. – 112 с.
12. Пермяков, Г.Л. Пословицы и поговорки народов Востока/ Г.Л. Пермяков. – Москва: Наука, 1979. – 671 с.
13. Рахматуллаев, Ш. У. Основные грамматические особенности образных глагольных фразеологических единиц/ Ш.У. Рахматуллаев. – Ташкент: Фан, 1952. – 256 с.
14.Тарланов, З.К. Русские пословицы: синтаксис и поэтика / З.К. Тарланов.– Петрозаводск: ПГУ, 1999. – 448 с.
15. Dundes, A. On the Structure of the Proverb / A.Dundes // Proverbium. – 1975. – №25. – 973 р.