Дуоҳои нек ва бад ҳамчун унсурҳои муҳимми рафтори нутқӣ дар афсонаҳои мардумии тоҷикӣ баррасӣ шудаанд. Ҳадафи таҳқиқ муайян кардани таъиноти функсионалӣ, мундариҷаи семантикӣ ва хусусиятҳои сохтории онҳо, инчунин таҳлили нақши онҳо дар инъикоси меъёрҳои фарҳангӣ ва самтгириҳои ҳувиятии этноси тоҷик мебошад. Таҳлили афсонаҳои мардумӣ нишон медиҳад, ки ин рафторҳои нутқ на танҳо вазифаи муоширатӣ, балки вазифаи арзишӣ-семантикиро низ иҷро мекунанд: онҳо ба таҳкими принсипҳои ахлоқӣ ва интиқоли ғояҳои адолати иҷтимоӣ, некӣ ва бадӣ, шараф ва мукофоти амал мусоидат мекунанд. Ҳадафи мақола муайян кардан, тавсиф ва таҳлили мундариҷаи фарҳангӣ ва арзишии дуоҳои нек ва бад дар афсонаҳои мардумии тоҷикӣ мебошад. Барои ноил шудан ба ин ҳадаф усулҳои таҳлили забонӣ-фарҳангӣ ва лексикӣ-семантикӣ истифода шудаанд.
дуоҳои нек; дуоҳои бад; сюжети афсонавӣ; воситаҳои забонӣ; тобишҳои эҳсосӣ
1. Искандарова Д. М. Исследования по лингвокультурологии и когнитивной лингвистике в таджикском языкознании / Д. М. Искандарова // Вестник университета (Российско-Таджикский (Славянский) университет). – 2023. – № 3(81). – С. 58-70.
2. Искандарова Д. М. Векторы развития таджикской лингвистики: цифровизация научных исследований / Д. М. Искандарова // Вестник университета (Российско-Таджикский (Славянский) университет). – 2025. – № 2(88). – С. 166-182.
3. Сафаралиев Б. С. Из истории духовной культуры таджикского народа. Монография / Б. С. Сафаралиев. – Челябинск: Ризограф, 2011. – 251 с.
4. Трофимова Н. А. Экспрессивные речевые акты / Н. А. Трофимова // Семантический, прагматический, грамматический анализ. – Санкт-Петербург: ВВМ, 2009. – 371 с.
5. Чесноков И.И. Дискурсивная тактика злопожелания: прямые формы объективации в наличной конфликтной ситуации общения / И.И. Чесноков // Известия ВГПУ. – Волгоград, 2012. – № 3/2. ̶ С. 79-82.
6. Афсонаҳои халқи тоҷик. ̶ Хуҷанд: Ношир, 2005. ̶ 409 с.
7. Афсонаҳои халқи тоҷик. – Душанбе: Маориф, 2016. ̶ 90 с.
8. Калонтаров Я. Фарҳанги нави тоҷикӣ-русӣ /Я. Калонтаров. – Душанбе, 2008. – 320 с.
9. Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ. Ҷилди 2 / С. Назарзода ва диг. – Душанбе, 2008. – 945 с.
10.Фарҳанги тоҷикӣ ба русӣ / Д.Саймиддинов, С.Д.Холматова, С. Каримов. ̶ Душанбе, 2005. ̶ 461с.
11.Фарҳанги забони тоҷикӣ / М.Ш. Шукуров, В.А. Капранов, Р. Хашим ̶ Т. 1. – Москва: Советская энциклопедия, 1969. ̶ 951 с.