5.0/5 овоз (1 овозҳо)

Омилҳои интишори улуми дахила дар тамаддуни исломӣ

Муаллиф (он)

Ҳамробоев Насимҷон Абдуллоҷонович

Чакидаи мақола

В истории исламской цивилизации под названиями «проникшие науки» («улуми дохила»), «чужие науки» («улуми бегона», «иноземные науки»), «аджамийские науки» («улуми аҷамӣ»), «неарабские науки» («улуми ғайриараб»), понимают свод наук, полу­чивших распространение в разных регионах мусульманского мира в эпоху возникновения ислама. Распространение указанных наук осуществилось в основном благодаря деятель­ности переводчиков, поддержке и покровительству халифов и визирей, учреждению научных центров и медресе, крупных больниц и обсерваторий. Перевод первых образцов книг, относящихся к «иноземным наукам», приходится на вторую половину первого века хиджры, перевод пехлевийских произведений на арабский начался в 40-50-х годах VIII века. В последующие 150 лет на язык пророка ислама было переведено важнейшее доисламское научное наследие арийских и других развитых народов.

В статье предпринята попытка выявить и проанализировать степень греческого и сирийского, персидского и индийского влияния на арабскую цивилизацию.

Калидвожаҳо

тарҷума ба забони арабӣ, улуми дахила, тамаддуни исломӣ, улуми фалса­фӣ, панду ахлоқ, осори тамаддунҳои қадим, Суқрот, Аббосиён, Ибни Надим, забони сурёнӣ

Пайнавишт

1.      Абдулҳамид, Найир Нурӣ. Саҳми арзишманди Эрон дар фарҳанги ҷаҳон. Теҳрон, 1377. - Ҷ.2. - 1031саҳ.

2.      Алиакбари Деҳхудо. Луғатнома. Нармафзор (CِD), таҳияи дуюм.

3.      Алиасғари Ҳалабӣ. Таърихи тамаддун дар ислом. (Баррасиҳое чанд дар фарҳанг ва улуми ақлии исломӣ). Теҳрон, Асотир,1382. -552саҳ.

4.      Дмитрий Гутос. Тафаккури юнонӣ, фарҳанги арабӣ. Наҳзати тарҷумаи китобҳои юнонӣ ба арабӣ дар Бағдод ва ҷомеаи оғозини аббосӣ. Тарҷумаи Муҳаммадсаиди Ҳиноии Кошонӣ. – Теҳрон: Нашри донишгоҳӣ, 1374.

5.   Дулас Авлерӣ. Интиқоли улуми юнонӣ ба олами исломӣ. Тарҷумаи Аҳмад Ором. – Теҳрон: Нашри донишгоҳӣ, 1374.

6.      Зайдон, Ҷурҷӣ. Таърихи тамаддуни ислом. Тарҷума ва нигориши Али Ҷавоҳиркалом. – Теҳрон: Амири кабир, 1372.

7.      Зоҳидов Н. Адабиёти арабизабони форсу тоҷик аз истилои араб то аҳди Сомониён.- Хуҷанд: Раҳим Ҷалил, 1999.

8.      Ибни Надим. Ал-Феҳрист. Тарҷумаи Ризо Таҷаддуд. – Теҳрон,1393/1973. 

9.      Иностранцев К.А. Сасанидские этюды. – СПб. 1909. – 140 с.

10.  Муҳаммад Муҳаммадӣ. Таърих ва фарҳанги  Эрон дар даврони интиқол аз асри сосонӣ ба асри исломӣ. Ҷ.4. – Теҳрон: Тўс, 1380.

11.  Сафо, Забеҳуллоҳ. Ҳамосасароӣ дар Эрон. – Теҳрон: Амири кабир, 1366.

12.  Салимов Н. Марҳалаҳои услубӣ ва таҳаввули анвоъи наср дар адабиёти форсу тоҷик (асрҳои IХ-ХIII). – Хуҷанд: Нури маърифат, 2002.

13.  Ҳасани Пурниё. Эрони қадим. – Теҳрон, 1310ҳ. – С.120-121.

Таърихи нашр

Вторник, 30 Июнь 2015