Мубрамияти мавзуи пешниҳодшуда дар он аст, ки таърихи ба Тоҷикистон кӯчонидани корхонаҳо, ташкилотҳо, муассисаҳо ва аҳолӣ аз минтақаи ҷанг ба шарқи мамлакат дар солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ (солхои 1941—1945) то ба имрӯз ба қадри кофӣ омӯхта нашудааст. Ба мисли бисьёр дигар муассисаҳои таълимӣ, Омӯзишгоҳи қувваҳои пиёданизоми шаҳри Орёл низ ба Сталинобод (Душанбе) кӯчонда шуда буд. Омӯзишгоҳ дар солҳои дар Сталинобод буданаш курсантҳои сершумор - афсарони ояндаи ҳайъати миёнаи Артиши Сурхро барои ҷабҳа тарбия мекард. Раванди тарбияи кадрҳо, махсусан кори тарбия намудани курсантҳои ватандӯст инъикос карда шудааст. Дар он, инчунин фаъолияти ташкилотҳои ҳизбӣ ва комсомолии омӯзишгоҳ дар бобати кор бо курсантҳо баррасӣ шудааст. Ҳамчунин камбудиҳои мавҷуда, аз ҷумла нарасидани меваву сабзавот барои курсантон ва шароити бади истиқоматии фармондеҳон ва курсантон нишон дода шудаанд. Мақола асосан дар заминаи маводи нави бойгонӣ омода карда шудааст. Фаъолияти ин омӯзишгоҳ бори аввал ба риштаи таҳлил кашида мешавад.
Ҷанги Бузурги ватанӣ; Тоҷикистон; Сталинобод; Омӯзишгоҳи пиёданизоми Орёл; эвакуатсия; омодасозии курсантҳо; ташкилотҳои ҳизбӣ ва комсомолӣ
1. Гафуров А.М. Об эвакуации научных и образовательных учреждений в Таджикистан в годы Великой Отечественной войны 1941–1945 гг. / А.М. Гафуров // Вестник КРСУ. 2025. Т. 25. № 10. С. 14-20.
2. Государственный архив новейшей истории Таджикистана (далее – ГАНИТ). Ф.3, оп. 125, д. 131, лл. 1-7.
3. ГАНИТ. Ф.3, оп. 125, д. 131, л. 2.
4. ГАНИТ. Ф.3, оп. 125, д. 131, л. 4.
5. ГАНИТ. Ф.3, оп. 125, д. 131, л. 5.
6. ГАНИТ. Ф.3, оп. 125, д. 131, л. 5.
7. ГАНИТ. Ф.3, оп. 125, д. 131, л. 6.
8. ГАНИТ. Ф.3, оп. 125, д. 131, л. 8.
9. ГАНИТ. Ф. 3, оп. 125, д. 131, л 6.
10. ГАНИТ. Ф. 3, оп. 125, д. 131, л. 7.
11.Орел знакомый и незнакомый. Орловское пехотное училище. https://orel-story.ru/forum/index.php?action=vthread&forum=16& topic=999&page= (Дата обращения: 22.02.2026).