0.0/5 овоз (0 овозҳо)

АЗ ТАЪРИХИ КИТОБДОРӢ ДАР ОСИЁИ МИЁНА ДАР НИМАИ ДУЮМИ АСРИ XIX – ИБТИДОИ АСРИ ХХ

Муаллиф (он)

Гаффори Н. У., Расулзода Р.Р.

Чакидаи мақола

Таърихи ташаккули шабакаи китобхонаҳо дар Осиёи Миёна дар нимаи дуюми асри XIX ва аввали асри ХХ баррасӣ шудааст. Равиши маҷмуии таҳқиқот, аз ҷумла усулҳои таърихӣ-генетикӣ, таърихӣ-муқоисавӣ ва таърихӣ-библиографӣ мавриди истифода қарор гирифтаанд. Ҳадафи кор омӯзиши хусусиятҳои рушди китобдорӣ пас аз истилои ин минтақа аз тарафи империяи Русия мебошад. Аввалин китобхонаҳои оммавӣ, гарнизонӣ ва таълимӣ, нақши онҳо дар паҳн кардани маориф дар Осиёи Миёна ва таъсири маъмурияти Русияи подшоҳӣ ба ҳаёти фарҳангии минтақа, фондҳои китоб ва самтгирии шавқу мароқи хонандагон дар ин давра баррасӣ мешаванд. Дар мисоли «Кутубхонаи Бехбудия»-и Самарқанд ва китобхонаи «Маърифат»-и Бухоро ба рисолати маърифатии китобхонаҳо ва нақши онҳо дар қонеъ кардани ниёзҳои фарҳангӣ таъкид шудааст. Хулоса мешавад, ки таъсиси аввалин китобхонаҳои оммавӣ дар кишвари Туркистон ва аморати Бухоро ба паҳншавии саводнокӣ ва маориф дар байни аҳолии маҳаллӣ ва муҳоҷирон мусоидат кардааст.

Калидвожаҳо

Осиёи Миёна; Русияи подшоҳӣ; нимаи дуюми асри XIX – ибтидои асри ХХ; китобхона; китобдорӣ; фонди китоб; толори хониш; «Кутубхонаи Бехбудия»; китобхонаи «Маърифат»

Пайнавишт

1.     Айни С. Таърихи инкилоби Бухоро, 1921 / С. Айни. – Душанбе: Адиб, 1987. – 240 с.

2.     Бартольд В.В. История культурной жизни Туркестана // Академик В.В. Бартольд. Сочинения. Т. II. Ч.1. – Москва: Наука, 1966. – С. 167-433.

3.     Бартольд В.В. Туркестанская государственная библиотека и местная мусульманская печать // Академик В.В. Бартольд. Сочинения. Т. IX. – Москва: Наука, 1973. – С. 556-563.

4.     Бендриков К.Е. Очерки по истории народного образования в Туркестане (1865 - 1924 гг.). – Москва, 1960. – 512 с.

5.     Васильев П.А. Некоторые сведения о народном образовании в Ходженте и Ура-Тюбе в 1910-1917 гг. и в первые годы после Октября / П.А. Васильев // Таджикский филиал АН СССР. Выпуск 9. – Москва, 1948. – С. 23-31.

6.     Гафаров Н. История культурно-просветительской деятельности джадидов в Бухарском эмирате (начало ХХ века) / Н. Гафаров. – Худжанд: Государственное издательство им. Рахима Джалила, 2000. – 176 с.

7.     Гафаров Н. Роль и место джадидизма в развитии просвещения и духовной культуры народов Средней Азии (конец XIX – начало ХХ вв.) / Н. Гафаров. – Душанбе: Ирфон, 2013. – 248 с.

8.     Граменицкий С. Очерки развития народного образования в Туркестанском крае. – Ташкент, 1896. – 124 с.

9.     Кары-Ниязов Т.Н. Очерки истории культуры Советского Узбекистана / Т.Н. Кары-Ниязов. – Москва, 1955. – 560 с.

10.Касымова А.Г. Дореволюционные библиотеки Узбекистана / Касымова А.Г. // Из истории книгоиздательского и библиотечного дела в Узбекистане. – Ташкент: Фан, 1966. – С. 64-72.

11.Кочаров В.Т. Из истории народного образования в Туркестанском крае / В.Т. Кочаров. – Ташкент, 1959. – 80 с.

12.Мавляни И.М. Михаил Васильевич Морозов / И.М. Мавляни. – Ташкент, 1963. – 52 с.

13.Умарова М. Становление и развитие библиотечного дела в Таджикистане: 1917-1991 гг. (на примере северных районов республики): диссертация на соискание ученой степени кандидата исторических наук / М. Умарова. – Худжанд, 2021. – 210 с.

14.  Умняков И.И. К истории новометодной школы в Бухаре / И.И. Умняков // Бюллетень Средне-Азиатского государственного университета. - Выпуск 16. – Ташкент, 1927. – С. 81-95.

15.Шарипова Д.А. История библиотечной деятельности в Узбекистане / Д.А. Шарипова // Экономика и социум. – 2021.- № 6 (85). – Ч. 2. – С. 572-581.

16.Шевченко З.М. Из истории библиотечного дела в Таджикистане / З.М. Шевченко. – Душанбе: Дониш, 1968. – 136 с.

17.Центральный государственный архив Республики Таджикистан. – Ф. 1. – Оп.1. – Д. 1966. – Л. 115.

Таърихи нашр

Четверг, 02 Июль 2026

Индексатсияи маҷалла

Дӯстони мо

Воридшави ба сомона

8494756
Имрӯз
Рӯзи гузашта
Ҳафтаи ҷорӣ
Ҳафтаи гузашта
Моҳи ҷорӣ
Моҳи гузашта
Ҳама рӯз
2604
3491
19577
22629
8820
98543
8494756

Прогноз Сегодня
6864


IP-и Шумо216.73.216.19