Анализируется метрика сохранившихся до наших дней стихотворений выдающегося поэта второй половины Х - начала ХI веков, Кисаи Марвази. Отмечается, что при исследовании стихотворений поэтов Саманидской эпохи, чьи диваны не дошли до наших дней, размер стиха определяется не по жанровой принадлежности, а по стихотворным отрывкам. Метр и размер сохранившихся стихов Кисаи классифицированы следующим образом: хазадж – 23 стихотворных отрывка, рамал - 13, мутакариб – 2, музоре` – 28, муджтасс – 21, хафиф – 14, мунсарех – 7, саре` - 4 стихотворных отрывка. Сделан вывод, что самым частоупотребительным размером является хазадж; метры хафиф и рамал относятся к умеренно употребительным. Малоупотребительными являются метры саре`, мунсарех и мутакариб. Осуществлен критический анализ статьи П. Назировой, единственной в таджикском литературоведении, посвященной рассматриваемой проблеме.
персидско-таджикская литература Х-ХI веков; творчество Кисаи Марвази; стихотворный метр; хазадж; хафиф; рамал; музоре`
1. Назирова, Паринамоҳ. Масъалаҳои вазни шеъри Кисоӣ// Садои Шарқ, 2025. -№8, -С.142-154.
2. Азизов, Сорбон. Баъзе мулоҳизаҳо роҷеъ ба поэтикаи ғазалиёти Низомии Ганҷавӣ// Номаи донишгоҳ, 2018, №4(57) - С.114-123
3. Нарзиқул, Мисбоҳиддин. Вазни шеъри тоҷикӣ. -Душанбе: Мега-принт, 2021. - 144с.
4. Сирус, Баҳром. Вазни осори боқимондаи Рӯдакӣ // Рӯдакӣ ва замони ӯ. - Сталинобод: Нашриёти давлатии Тоҷикистон, 1958. -С.128-141.
5. Риёҳӣ, Муҳаммадамин. Кисоии Марвазӣ [Матн] / Муҳаммадамини Риёҳӣ. Зиндагӣ, андеша ва шеъри ӯ. – Теҳрон: Интишороти илмӣ, чопи ҳафтум, 1375. – 158 с.
6. Розӣ, Шамс Қайс. Алмуъҷам фӣ маъойири ашъор-ил-Аҷам. Ба тасҳеҳи Муҳаммади Қазвинӣ. - Теҳрон: Донишгоҳи Теҳрон, 1327. - 513с.
7. Мақсудов Бадриддин. Ҷустуҷӯ дар аҳвол ва осори Ироқӣ. [Матн] / Б.Мақсудов. – Душанбе: Чопхонаи «Пайванд», 2009. – 555 с.
8. Ахтарони адаб (силсила). Ашъори ҳакимон ва орифон [Матн] / Таҳиягарон Худоӣ Шарифов ва Абдушукур Абдусатторов. Ҷилди 13. – Душанбе: Адиб, 2016. – 480 с.
9. Сатторзода, Абдунабӣ. Аз Рӯдакӣ то Лоиқ [Матн] / Абдунабӣ Сатторзода – Душанбе: Адиб, 2013. – 176 с.
10.Фарзод, Масъуд. Арӯзи Рӯдакӣ // Ёди ёри меҳрубон. Сайре дар зиндагӣ ва сурудаҳои Рӯдакӣ. Ба кӯшиши Алии Даҳбошӣ – Теҳрон: Садои муосир, 1385. –С.267-307.
11.Низомӣ, Муҳриддин. Поэтикаи ғазалиёти Аттори Нишопурӣ. [Матн] / Муҳриддин Низомӣ. – Душанбе: Абдураҳмон-Р, 2023. – 248 с.